Μία Βαϊμάρη... εδώ στο Νότο!

   Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης (1918-1933) ήταν το πρώτο δημοκρατικό πολίτευμα στην ιστορία της Γερμανίας. Γεννήθηκε από την ήττα της αυτοκρατορικής Γερμανίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πέθανε με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης αποτέλεσε έργο των μετριοπαθών πολιτικών δυνάμεων της Γερμανίας (Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, Κόμμα του Κέντρου, Φιλελεύθεροι). Αντιμετώπισε την κρυφή ή απροκάλυπτη εχθρότητα των άκρων (Ναζί, Συντηρητικοί Εθνικιστές, Κομμουνιστές). Κλήθηκε να διαχειριστεί μια πρωτοφανή οικονομική κρίση υπό έναν ασφυκτικό διεθνή έλεγχο. Προσέφερε γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη και την άνθηση της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας.

   Το παραπάνω κείμενο περιγράφει τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, ένα πολύ ρευστό και ευμετάβλητο πολιτικά κράτος με ακραίες τάσεις που οδήγησε στην άνοδο του Χίτλερ και στο Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Αλήθεια, σας θυμίζουν τίποτα όλα αυτά που έχουμε σημειωμένα με έντονα γράμματα παραπάνω;

   Μετριοπαθείς πολιτικές δυνάμεις, μας οδήγησαν στη σημερινή τραγικά κατάσταση. Χρειάστηκαν 38 μόνο χρόνια μετά τη μεταπολίτευση. Εχθρότητα των άκρων... τι να πρωτοπούμε γι' αυτό: μία μόνο ματιά στα προσωρινά αποτελέσματα των εκλογών θα σας πείσει. Για την οικονομική κρίση υπάρχει άπειρη αρθρογραφία, τόσο εντός του blog όσο και σε κάθε site - blog που ασχολείται με το θέμα. Διεθνής έλεγχος: Τρόικα, ΔΝΤ, ΕΕ, ΕΚΤ!

   Τελικά μήπως η ιστορία κάνει κύκλους; Και μάλιστα σύντομους, δυο μόνο γενιές μετά βλέπουμε σε πολύ μεγάλο βαθμό τα ίδια ή και παρόμοια πολιτικά και κοινωνικά τόσο φαινόμενα όσο και ρεύματα. Και λέγοντας ρεύματα, μιλάω φυσικά για τη διόγκωση των άκρων...

   Ίσως η καλύτερη λύση σε όλα αυτά να είναι η παιδεία. Αυτή μόνο θα μας βοηθήσει το ρου της ιστορίας να γίνει πιο γραμμικό από σήμερα (που κάνει κύκλους) και να μας οδηγήσει στην εξέλιξη και την ανάπτυξη.

Τέλος, δείτε τα αντίστοιχα στοιχεία στο wikipedia, έτσι για να μαθαίνουμε... ποτέ δεν είναι αργά!

«Ο Κήπος του Προφήτη»

«Το έθνος να λυπάστε αν φορεί ένδυμα που δεν το ύφανε. 

Ψωμί αν τρώει αλλά όχι απ' τη σοδειά του.

Κρασί αν πίνει, αλλά όχι από το πατητήρι του. 

Το έθνος να λυπάστε που δεν υψώνει τη φωνή παρά μονάχα στην πομπή της κηδείας. 

Που δεν συμφιλιώνεται παρά μοναχά μες στα ερείπια του. 

Που δεν επαναστατεί παρά μονάχα σαν βρεθεί ο λαιμός του ανάμεσα στο σπαθί και την πέτρα.

 Το έθνος να λυπάστε που έχει αλεπού για πολιτικό, απατεώνα για φιλόσοφο, που...

είναι η τέχνη του μπαλώματα και απομιμήσεις.

Το έθνος να λυπάστε που έχει σοφούς από χρόνια βουβαμένους».

Από το ποίημα του λιβανέζου Khalil Gibran (1883-1931), «Ο Κήπος του Προφήτη»

Live your myth in Greece

Έτσι έγραφε η φωτιζόμενη ταμπέλα φεύγοντας από το αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος... κάτι που προέτρεπε τον ταξιδιώτη ότι έχει φτάσει η ώρα για μαγευτικές διακοπές στον απόλυτο παράδεισο που θα μπορεί να έχει σε αφθονία τα 4s του τουριστικού marketing, sea, sun, sex, souvlaki.

Κάπως ανάλογη είναι και η κατάσταση προεκλογικά. Περιφερόμενοι θίασοι σε όλα τα μήκη και πλάτη της επικράτειας σε κάθε χρώμα και αποχρώσεις για όλα τα γούστα έχουν αναλάβει το μεγαλειώδης έργο του να πουλάνε φθηνά όνειρα! Ξαφνικά βγαίνει από το προεκλογικό σταντ ένα μαγικό ραβδάκι και η αναγέννηση ξεκινάει, ο μύθος γίνεται πραγματικότητα.

Μονομερής διαγραφή του χρέους, κρατικοποίηση και των υπολοίπων επιχειρήσεων που έχουν απομείνει, σοβιετοποίηση της Ελλάδας, έξοδος από το Ευρώ και την ΕΕ-ΝΑΤΟ και εισιτήριο χωρίς επιστροφή για τα μαγευτικά Βαλκάνια είναι μόνο μερικά από τα αστεία αλλά και συνάμα εφιαλτικά σενάρια που ακούμε. Για του λόγου το αληθές, δείτε και τις θέσεις των κομμάτων ΚΚΕ, του ΣΥΡΙΖΑ και της Χρυσής Αυγής. Μιλάμε σύμφωνα πάντα με τις δημοσκοπήσεις για το 23% του εκλογικού σώματος. Είναι ποτέ δυνατόν;

Και όμως είναι, εκεί που μας έφτασε ο δικομματισμός με τα ψέματα, τα φθηνά δανεικά και το πελατειακό κράτος, η πείνα και η οργή δεν κοπάζουν εύκολα και οδηγούν σε ακραίες καταστάσεις. Όσο τώρα και να προσπαθούν να τα μπαλώσουν, δύσκολα πλέον σώζεται η παρτίδα.

Γι' αυτό το λόγο είναι καλό να μελετήσουμε τις θέσεις ενός πολιτικού φορέα πριν ψηφίσουμε. Να ψηφίζουμε πάντα με μυαλό και να θυμάστε πως το λευκό δεν έχει πρακτικά καμία αξία σύμφωνα με το νέο εκλογικό νόμο. Προσμετράται μαζί με τα άκυρα. Είναι σημαντικό να έχουμε γνώμη γιατί η βάση της δημοκρατίας είναι πως δεν υπάρχει ανεύθυνος πολίτης, πόσο μάλλον σε τέτοιους δύσκολους καιρούς.

Μια "μεγάλη" παρέα

 Στον σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο, με τη τεχνολογία να συνδέει τους ανθρώπους με άμεσο και ελεύθερο τρόπο και το εμπόριο να έχει περάσει στα χέρια των πολυεθνικών εταιριών, η έννοια και τα φυσικά όρια του "κράτους" είναι υπό αμφισβήτηση.

Στη παγκόσμια σκακιέρα πλέον διεκδικούν δυναμικά την ευημερία της δύσης όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες, οι αλλιώς BRICs (Brazil, Russia, India, China) καθώς και οι δορυφόροι αυτών, πχ η Ινδονησία που με ΑΕΠ $1 τρις. πλησιάζει αυτό της Ιταλίας και είναι ήδη μέλος του G20!

Σε ένα τέτοιο κόσμο, με αυτές τις συνθήκες ολοκλήρωσης που πάει η Ευρώπη;

Με συνολικό πληθυσμό 700 περίπου εκατομμύρια ανθρώπους, το μισό περίπου από τη Κίνα και πολύ λιγότερο από την Ινδία, τι ρόλο μπορεί να διαδραματίσει στο μέλλον; Είναι πραγματικά εξωφρενικό. Το Ευρώ που σχεδιάστηκε να είναι το πιο ισχυρό νόμισμα στον πλανήτη και να αντικαταστήσει σταδιακά το δολάριο, βρίσκεται πλέον στο χείλος της κατάρρευσης. Η ευρωζώνη, που ξεκίνησε ως μια συμμαχία μεταξύ ίσων πως έχει καταλήξει έτσι;

Δυστυχώς είναι κάποιος από τους άγραφους νόμους της φύσης και ισχύει αναλογικά τόσο σε μικρά κοινωνικά συστήματα όσο και σε μεγαλύτερα. Όταν θέλεις να είσαι μέλος μιας παρέας, κοινωνικής ομάδας που πρακτικά δεν ανήκεις και δε μπορείς να ακολουθήσεις τους ρυθμούς της, δυο τινά υπάρχουν. Είτε να γίνεις κόλακας για να αποσπάσεις τον οίκτο τους, να αφήσεις να σε εκμεταλλεύονται είτε οικειοθελώς να αποχωρήσεις από το σύνολο αυτό.

Αυτή η πρώτη περίπτωση είναι η "δικιά μας". Λέγοντας δικιά μας δεν εννοώ αποκλειστικά για την Ελλάδα, άλλα για όλη τη Νότια ευρωπαϊκή οικογένεια. Οι χώρες της Ευρώπης έχουν πολύ μεγάλη διαφορά σε δομικά χαρακτηριστικά. Εκτός από τα πολιτικοκοινωνικά, διαφορές σε παραγωγή, σε εργασιακή οργάνωση, απόδοση και φήμη. Παρά τα πρώτα καλά χρόνια του Ευρώ, τα οποία ήταν αποτέλεσμα της φούσκας των φθηνών δανεικών και πλαστής ευημερίας, η σύγκλιση μεταξύ των χωρών δεν επιτεύχθηκε ποτέ. Γι'αυτό και στην πρώτη κρίση αμέσως οι αρχιτεκτονικές αδυναμίες φανερώθηκαν και με το παραπάνω μάλιστα.

Πιστεύοντας στο Ευρωπαϊκό όνειρο, θέλαμε να είμαστε σε μία συμμαχία μεταξύ ίσων, στην παρέα των δυνατών. Οι δυνατοί όμως από τη πλευρά τους είχαν άλλη γνώμη. Και επειδή στη φύση ο νόμος του ισχυρού είναι και αυτός που επικρατεί τελικά, έχουμε μπει στη διαδικασία να γινόμαστε φτωχοί συγγενείς, κόλακες και πειραματόζωα.

Οπότε, έχουμε φτάσει σε ένα σταυροδρόμι της Ευρωπαϊκής ιστορίας. Ο ένας δρόμος, ο αρχικά δύσκολος είναι να γίνει ενοποίηση, όπως πχ. στις ΗΠΑ με ένα ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, ένα υπουργείο οικονομικών και την ΕΚΤ να τυπώνει Ευρώ ώστε τα πλεονάσματα του βορρά να επενδύονται στα ελλείμματα του νότου. Πιστεύετε ότι αυτό στην Αμερική δε γίνεται; ρίξτε μια ματιά στα οικονομικά της πολιτείας της Καλιφόρνια, θα πειστείτε. 

Ο άλλος δρόμος, ο φαινομενικά αρχικά εύκολος, είναι ο καθένας να ακολουθήσει το δικό του δρόμο έχοντας να αντιμετωπίσει τους τεράστιους παγκόσμιους παίχτες που αναφέραμε στην αρχή που προσελκύουν επενδύσεις. Ναι μεν το τύπωμα νέου χρήματος και η έκρηξη πληθωρισμού θα διαβρώσουν το χρέος της κάθε χώρας, αλλά το βιοτικό επίπεδο θα πέφτει, μαζί με την αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Όποιο από τα δυο σενάρια και να γίνει πραγματικότητα, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως εύκολος δρόμος δεν υπάρχει. Τα σύννεφα πάνω από την Ευρώπη είναι πλέον πολλά και απειλητικά.

Αντιπροσώπευση

   Σε μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία το μεγαλύτερο πρόβλημα που σχετίζεται με την πολιτική νομιμοποίηση είναι ο τρόπος εκπροσώπησης των πολιτών. Σε αντίθεση με την άμεση δημοκρατία, όπου οι πολίτες αποφασίζουν οι ίδιοι, εφόσον συμμετέχουν στην πολιτική διαδικασία, στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία εμπιστεύονται τα συμφέροντά τους (και το κοινό συμφέρον) σε άτομα που εξειδικεύονται σ’ αυτό το ρόλο: στο ρόλο των αντιπροσώπων των ψηφοφόρων. 

   Η άμεση δημοκρατία ήταν εφικτή μόνο σε πόλεις-κράτη, βλέπε Λουξεμβούργο, Λιχτενστάιν, Ανδόρα που είχαν θέσει έτσι κι αλλιώς πολύ μεγάλους περιορισμούς στην πολιτική συμμετοχή (άνδρες, ελεύθεροι πολίτες, ιθαγενείς, συνήθως με κάποια περιουσία) και επιπλέον οι εναπομείναντες θεσμοί που την κατοχυρώνουν (δημοψήφισμα, λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία) δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στις περισσότερες σύγχρονες δημοκρατίες, καθώς θεωρούνται από τους πολιτικούς και τα κόμματα εξουσίας, προβληματικοί.

   Το μεγαλύτερο πρόβλημα στο τωρινό πολιτικό - αντιπροσωπευτικό σύστημα είναι ο έλεγχος. Κάποιος ψηφοφόρος που ψήφισε ένα πολιτικό για οποιονδήποτε λόγο, πρακτικά δε μπορεί να ζητήσει αναφορά για απόκλιση σε αυτά που έλεγε πριν τις εκλογές. Θυμηθείτε για παράδειγμα το λεφτά υπάρχουν.

   Αντιθέτως όμως, ο ψηφοφόρος επωμίζεται το κόστος των αποφάσεων των πολιτικών που ο ίδιος ψήφισε, καθότι σε μία δημοκρατία δεν υπάρχει ανεύθυνος πολίτης. Έτσι ο καθένας μας πρέπει να προσέχει ποιον ψηφίζει για να τον αντιπροσωπεύσει. 

   Στη σημερινή (τραγικότατη) κατάσταση, που έχουμε γίνει όλοι οικονομικοί αναλυτές και έχουμε βάλει στο λεξιλόγιο μας λέξεις άγνωστες πριν το 2009 όπως spreads, PSI, AAA κλπ ασκούμε μία κριτική σε κάτι που δεν είμαστε υποχρεωμένοι να το ξέρουμε. Πρακτικά, το πρόβλημα του χρέους σε συνδυασμό με τις αρχές του Ευρώ είναι τόσο πολυδιάστατο, που ούτε οι ίδιοι που "κινούν τα νήματα" δεν ξέρουν που ακριβώς θα κάτσει η μπίλια τελικά.

   Και αυτή η κριτική αυξάνει το κόστος αντιπροσώπευσης, καθώς όχι μόνο το οικονομικό αλλά και το ηθικό. Η λέξεις εμπιστοσύνη και πολιτικό ήθος μοιάζουν να είναι βγαλμένες από ταινία επιστημονικής φαντασίας με το χρόνο να κυλάει βασανιστικά εναντίον μας. Που είναι η καλή φήμη που θα μας οδηγήσει στην ανάπτυξη;

"Αν ο ανταγωνισμός είναι η μηχανή της οικονομίας, η καλή φήμη είναι το καύσιμο που την κάνει να κινείται"  Alan Greenspan, τα συμπεράσματα δικά σας.